Energietransitie in de industrie

De industrie streeft naar CO2-emissiereductie desondanks stijgt de CO2-emissie vanuit de industrie in plaats van dat hij daalt. In 2017 was de uitstoot van de industriesector inclusief de elektricteitcentrales 31.3 Megaton CO2. In de periode 2010-2017 is de CO2-uitstoot van de sector Industrie met 3% toegenomen; die van de Energiesector met 22%. Bij de sector industrie is er een toename van het finaal energiegebruik met 17%. Deze lijkt vooral het gevolg van herstel van de sectoren ‘chemie’ en ‘overige industrie’ vanaf 2014.

Koolstofdioxide-uitstoot

De sector industrie en energie is in 2017 verantwoordelijk voor bijna 70% van de totale CO2-uitstoot in de provincie. Dit is 31,3 Mton en landelijk gezien ruim 30% van totale uitstoot van industrie in Nederland. Provincie Zuid-Holland herbergt 21% van de bevolking van Nederland en zorgt voor 21% van het bruto nationaal product. Vanuit Zuid-Holland wordt 28% van de CO2-emissie van Nederland uitgestoten.

Dit is voor een groot deel aan de energiecentrales te danken. Belangrijk hierin is dat alle CO2-uitstoot van de Zuid-Hollandse energiesector aan de provincie wordt toegerekend, ook al wordt de geproduceerde elektriciteit in een veel groter gebied gebruikt. In de onderstaande figuren zijn de emissies opgenomen van de industrie in Zuid-Holland inclusief de elektriciteitsproductie. Omdat in 2017 twee oude kolencentrales zijn gesloten, is in 2017 een lagere uitstoot dan in 2016 (33,3 vs 31,3Mton).

Binnen het cluster industrie levert de energiesector de grootste CO2 -emissie op. Op de voet gevolgd door de raffinaderijen. In vergelijking met 2015 is

met name de CO2-uitstoot van de energiesector in 2016 gestegen. De CO2 uitstoot van de industrie is ten opzichte van “topjaar” 2015 gedaald.

Energie

Energiebesparing is een must, maar het begrip energiebesparing is nauw gerelateerd aan energie-efficiency. Energie-efficiency is gekoppeld aan de hoeveelheid energie per product of dienst. Als er minder energie nodig is om hetzelfde product te maken,

verbetert de efficiency. Energiebesparing definiëren we als het vermeden energiegebruik door maatregelen (alleen indien een bedrijf stopt met produceren en daardoor minder energiegebruikt, zien we dat niet als energiebesparing).

De industrie werkt hard om zo energie efficient mogelijk te produceren. De meeste grote energieverbruikers hebben afspraken met het Rijk gemaakt om efficenter te produceren. Dit wordt gedaan in meerjarenafspraken via een MJA of MEE convenant.  

De provincie is het bevoegde gezag voor veel grote bedrijven. De mogelijkheden  vanuit de VTH-taak zijn echter beperkt. Bijvoorbeeld bij een ETS bedrijf (het Europese ETS systeem (Emission Trading system on Carbon) dat tevens meedoet met het MEE-convenant (Meerjarenafspraak Eenergie Efficiency voor ETS-bedrijven) met het Rijk of meedoet in het

MJA3-convenant  (MeerJaren Afspraak energie efficiency voor niet-ETS-bedrijven). Deze bedrijven dienen Energie EfficiencyPlannen in te dienen. Een bedrijf dat een dergelijk convenant heeft ondertekent kan niet vanuit de vergunning en handhaving van de provincie gedwongen worden energiemaatregelen door te voeren. Alleen de toezichtstaak kan worden ingevuld waarbij het rijk de EEPs van de ETS-bedrijven moet goedkeuren (alleen de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft toegang tot deze EEP’s) en de provincie of gemeenten de EEPs van de MJA-bedrijven. Volgens de RVO voldoen de convenantpartners aan de afspraken voor energie-efficiency.

Samen met het ministerie van EZK, zes bedrijven en een netwerkbeheerder heeft de provincie in 2018 meegeewerkt aan de ontwikkeling van een Botlekstoomnetwerk waarmee 0,1 Mton CO2 uitstoot kan worden bespaard door reststoom en stoom uit afvalverbranding te transporteren naar bedrijven die hoge temperatuur nodig hebben voor het productieproces. In 2019 verwacht de provincie dit project financieel te kunnen ondersteunen.

Met een Coalition of the Wiling (bedrijven die zich hebben gecommiteerd aan de energietransitie)  heeft de provincie afspraken gemaakt via Climate Program van Deltalinqs (bedrijvenvereniging in de Rotterdamse haven). Deze ‘Letters of Coperation’ zijn 5 december 2018 ondertekend. Hiermee werken we samen in waterstof-, CC(U)S- en warmteprojecten. Zie hieronder het schematische programmaoverzicht.