Luchtkwaliteit

Europese grenswaarden luchtkwaliteit in zicht
Berekeningen laten zien dat er in Zuid-Holland geen gebieden meer zijn waar mensen wonen met een fijn stof concentratie boven de grenswaarde. Ook de fijn stof metingen geven geen overschrijding meer van de grenswaarde langs wegen. De grenswaarde voor stikstofdioxide moest in 2015 overal worden bereikt.  De meest recente monitoring laat zien dat er in 2016, in de grote steden, nog een beperkt aantal overschrijdingen voorkomt van de grenswaarde voor stikstofdioxide. Het aantal blootgestelden en het aantal kilometer weg waar een overschrijding wordt berekend zijn echter de laatste jaren gedaald. De gemeten concentratie stikstofdioxide daalt ook geleidelijk.

Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)
De luchtkwaliteit moet voldoen aan de Europese grenswaarden (richtlijn 2008/50/EG), die zijn overgenomen in de Nederlandse Wet milieubeheer. In 2006 voldeed de luchtkwaliteit in Zuid-Holland niet overal aan de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Dit leidde tot problemen met het realiseren van ruimtelijke projecten, omdat de Raad van State eiste dat deze niet zouden leiden tot nieuwe gebieden met overschrijdingen. Daarom hebben de gezamenlijke overheden besloten om een Nationaal Samenwerkings­programma Luchtkwaliteit (NSL) op te starten, dat in 2009 is vastgesteld. Dit programma bestaat uit een groot aantal maatregelen (van Rijk, provincies en gemeenten) en heeft tot doel om vanaf 2015 overal te voldoen aan de Europese grenswaarden.
Voor fijn stof geldt deze grenswaarde al met ingang van 2012. Het uitvoeren van die maatregelen maakt het realiseren van grote ruimtelijke projecten mogelijk en verbetert de luchtkwaliteit.
Binnen dit programma is een model ontwikkeld waarin de bijdrage aan de luchtkwaliteit van alle bronnen op leefniveau wordt berekend. Daarbij wordt de lokale verkeersbijdrage opgeteld bij de achtergrondconcentratie aan luchtverontreiniging, die wordt veroorzaakt door de grote bronnen en het buitenland. Er wordt ook rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen. Met dit model wordt jaarlijks gemonitord hoe de luchtkwaliteit zich ontwikkelt. Dit leidt tot kaarten zoals hieronder. U kunt in de kaarten inzoomen op elke plaats in Zuid-Holland.

kaart nog toevoegen

Stikstofdioxide- en fijnstof-concentratie in 2016
Deze kaart toont het berekende aantal NO2-knelpunten in 2016 (rood). De kaart geeft resultaten van een berekening met verkeersdata uit 2016. Knelpunten zijn de punten met een overschrijding van de grenswaarde die in 2015 moet zijn gehaald. Het blijkt dat op een klein aantal punten de grenswaarde in 2016 niet is gehaald. In oranje worden wegvakken getoond die dicht tegen de grenswaarde aan zitten, de zogenaamde bijna-knelpunten. De laatste knelpunten moeten dus nog worden opgelost op zo kort mogelijke termijn. Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is daarvoor verlengd tot aan het ingaan van de Omgevingswet. De gegevens uit de kaart komen uit de NSL-Monitoringtool van 2017.

De fijn stof kaart toont dat die concentratie in 2016 overal onder de grenswaarde lag. De grenswaarde voor fijn stof geldt met ingang van 2012. Deze grenswaarde van 32,1 µg/m3 jaargemiddelde komt overeen met de daggemiddelde grenswaarde van 35 dagen met een concentratie boven 50 µg/m3, de wettelijke grenswaarde die het strengst is. Ook in 2016 waren er geen overschrijdingen van de fijn stof grenswaarde in Zuid-Holland op plaatsen waar mensen worden blootgesteld.

Luchtmetingen
Hieronder ziet u de jaargemiddelde gemeten concentraties voor alle meetpunten in Zuid-Holland.Voor deze figuren is het gemiddelde berekend over alle meetpunten in de groepen: straat, stad en regionaal. Straatmetingen zijn gelegen in straten met veel verkeer. Stadsmetingen liggen op rustige plekken in steden. Regionale metingen liggen ver weg van alle bronnen.Bij fijn stof (PM10) is een duidelijke afname te zien, bij stikstofdioxide is deze afname kleiner, maar in de laatste jaren is er wel een duidelijke daling te zien op alle soorten meetpunten. Enkele meetpunten voor NO2 liggen nog boven de grenswaarde.
In het NSL wordt jaarlijks het aantal wegkilometers berekend met een overschrijding van de toekomstige grenswaarde voor stikstofdioxide. Dit aantal kilometers neemt elk jaar af. Het gaat hier om de som van provinciale, rijks- en gemeentelijk wegen. In 2016 is dit aantal tot 2,0 km gedaald.
Het gezondheidseffect van luchtverontreiniging wordt uitgedrukt in het aantal mensen dat wordt blootgesteld aan concentraties stikstofdioxide boven de grenswaarde, want voor fijn stof zijn er inmiddels geen overschrijdingen meer. Dit aantal is in de laatste jaren sterk gedaald. De doelstelling van geen blootgestelden in 2015 is nagenoeg gehaald. Het gaat hier om berekende aantallen die wel met enige onzekerheid zijn omgeven. Sinds dit jaar wordt ook het aantal blootgestelden aan concentraties iets onder de grenswaarde gegeven.

NSL projecten
In het kader van de begroting wordt het aantal NSL projecten dat in voorbereiding is bijgehouden. Dit zijn alle projecten van de NSL partners in Zuid-Holland die opgenomen zijn in het NSL. Het gaat om ruimtelijke projecten, zoals nieuwe wegen, woonwijken of bedrijventerreinen, die zonder het NSL niet hadden kunnen worden uitgevoerd. Het aantal projecten in voorbereiding neemt af, omdat er steeds meer projecten in de realisatiefase terecht komen. Van 85 projecten is de procedure al afgerond.Het aantal NSL maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit dat wordt afgerond neemt jaarlijks toe. Weergegeven is de som over alle jaren. Er wordt elk jaar in mei gemonitord. In totaal zitten er 236 maatregelen in het NSL, er kunnen nog maatregelen worden toegevoegd. Omdat het NSL is verlengd tot het ingaan van de Omgevingswet, loopt ook de uitvoering van sommige maatregelen nog door.

Bronnen

De laatste rapportage over de luchtkwaliteit in Zuid-Holland uit 2018  treft u via: https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/milieu/lucht-0/@20142/achtste/

Jaarlijks wordt deze rapportage herzien.
De meetresultaten komen van de DCMR en het RIVM en zijn opgenomen op  http://www.luchtmeetnet.nl .
De berekende resultaten van de luchtkwaliteit zijn overgenomen van de website van de NSL Monitoringtool: https://www.nsl-monitoring.nl/