Bodemverdichting

Bodemverdichting wordt steeds meer onderkend als een serieuze bodembedreiging. Het is echter niet bekend waar en in welke mate bodemverdichting nu al optreedt. Het is ook onvoldoende bekend welke gronden en gebieden het meest gevoelig zijn voor verdichting.

​​​​​​​Poriën in de bodem zijn belangrijk voor transport van lucht en water door de bodem en voor plantenwortels. Bij bodemverdichting zal de doorlatendheid en het waterbergend vermogen van de bodem afnemen. Dit kan tot wateroverlast (bijvoorbeeld plasvorming) leiden en tot oppervlakkige afstroming, piekbelasting bij poldergemalen en tot inundatie van laag gelegen gronden. Ook is er meer kans op afspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater. Ernstige verdichting leidt vrijwel altijd tot opbrengstderving of kwaliteitsproblemen.

bodemverdichting door zware machine

Bodemverdichting is het gevolg van het bovenmatig aandrukken van de bodem bij bewerkingen met of gebruik van (zware) machines. Denk hierbij aan: inzet van zwaar materieel in de akkerbouwsector maar ook bij evenementen. De bodem verandert van een open structuur in een samengedrukt, compact systeem. Het herstellen van bodemverdichting is doorgaans moeilijk en in sommige situaties zelfs niet mogelijk en is de schade blijvend. De gevoeligheid voor bodemverdichting is afhankelijk van de grondsoort en het vochtgehalte van de bodem.

Ondergelopen akker

Het is nog onvoldoende bekend welke gronden en gebieden het meest gevoelig zijn voor verdichting. In het kader van het interprovinciale milieuprojectenprogramma PRISMA 2012 is het onderzoek “Bodemverdichting in het landelijke gebied” uitgevoerd. De studie heeft geresulteerd in kaartmateriaal voor heel Nederland waarop het risico voor ondergrondverdichting is aangegeven. Deze risicokaarten zijn een eerste hulpmiddel om na te gaan waar eventuele maatregelen zinvol kunnen zijn.

 

Grotere kaart weergeven

Bronnen

Risico op ondergrondverdichting in het landelijk gebied in kaart, Alterra, 2012